ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ ಕಥೆ: ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಭ್ರಮವೂ ಮನೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಪಾರ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಈ ವ್ರತವು ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಿಗೆ ಮುನ್ನ ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆಚರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಏನು? ಪೂಜೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಈ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವೇನು? ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಕಥೆ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದರ್ಭ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಡಿನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಚಾರುಮತಿ ಎಂಬ ಸಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಪತಿಭಕ್ತ ಮಹಿಳೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ದೇವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.
ಚಾರುಮತಿಯ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಗೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯು ಆಕೆಯ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು ಎಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಿಯು ಚಾರುಮತಿಗೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ತನ್ನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದಳು.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಚಾರುಮತಿ ತನ್ನ ಕನಸಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುಟುಂಬದವರು ಹಾಗೂ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ನಂತರ ದೇವಿಯ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.
ಆಕೆಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯ ನೆಲೆಸಿತು ಎಂಬುದು ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಸಾರ.
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಪೂಜಾ ವಿಧಿ
ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಹೀಗಿದೆ
.
1. ಮನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆ
ವ್ರತದ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಬೇಕು. ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದು.
2. ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಂಟಪ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ಕಳಶವನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳಶಕ್ಕೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ.
ನಂತರ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಅಥವಾ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಕಳಶದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ
ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೂವು, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ, ಹಣ್ಣು, ನೈವೇದ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ದೇವಿಯ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದಿ ಅಥವಾ ಕೇಳಿ, ಆರತಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
4. ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಬೂಲ
ಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಸುಮಂಗಲಿಯರಿಗೆ ತಾಂಬೂಲ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ತಮ್ಮ ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮಾಡಬಹುದು.
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವೇನು?
‘ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ’ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿದೆ.
ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.
ಪಾರಂಪರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವ್ರತದಿಂದ:
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ
ಧನ-ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ
ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚುವ ನಂಬಿಕೆ
ಇದೆ.
ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಆಚರಣೆ ಕುಟುಂಬ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪದ್ಧತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ವ್ರತದ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾಯಿಯ ಕೃಪೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲಿರಲಿ
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ವ್ರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿ, ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಶ್ರೀ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾಯಿಯು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರೋಗ್ಯ, ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ.
ಶ್ರೀ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಗೆ ಜಯ!